Ý nghĩa lá The Fool (Kẻ Khờ): bước vào điều mới khi chưa biết hết

Ý nghĩa lá The Fool (Kẻ Khờ) xoay quanh việc bước vào một chặng mới khi bạn chưa biết hết những gì phía trước. Lá ngược thì có hai chiều: hoặc bạn lao đi quá vội khi chưa chuẩn bị, hoặc bạn đứng mãi ở mép vực mà không dám bước. Còn cái tên "Khờ" thì không phải lời chê bạn ngốc.

The Fool là gì? "Kẻ Khờ" có phải bị chê ngốc?

Không. Chữ "khờ" ở đây là chưa biết, chưa sợ, chứ không phải kém hiểu biết. Người đọc bài gặp lá này không có ý bảo bạn thiếu khôn ngoan; lá chỉ tả một tâm thế còn nhẹ, chưa mang theo nỗi lo của những lần vấp trước.

Cái tên gốc còn "nặng" hơn nhiều. Ở bản Marseille lá tên là Le Mat, ở phần lớn bộ bài Ý là Il Matto, cả hai đều nghĩa là "người điên". Arthur Edward Waite, người soạn bộ Rider–Waite, cũng gọi lá bằng những cái tên như Kẻ Khờ, Người Không Khôn.

Thế nhưng khi tả nhân vật trên tranh, chính Waite lại viết đây là "linh hồn đang đi tìm trải nghiệm", "một hoàng tử của thế giới bên kia đang đi qua thế giới này". Cái khờ ấy là cái khờ của người lần đầu ra đường, không phải của người dại.

Trong bộ bài, The Fool mang số 0 và thuộc 22 lá Ẩn chính (Major Arcana), nhóm lá thường được đọc là những bước chuyển lớn trong đời. Nhiều người khi tìm hiểu ý nghĩa 78 lá bài Tarot hay bắt đầu từ lá này, vì nó đứng ở chỗ mở đầu câu chuyện.

Ý nghĩa lá The Fool xuôi

Lá The Fool xuôi nói về một khởi đầu mới: bạn có hành trang nhẹ, tò mò nhiều hơn sợ, và sẵn sàng bước ra khỏi chỗ quen. Những gì chưa biết không còn là lý do để đứng yên.

Có một điều ít người kể: trong phần nghĩa bói, Waite ghi cho lá xuôi những chữ khá nặng như điên rồ, phung phí, say sưa. Cách đọc ngày nay lại dựa vào phần ông tả tranh, hình ảnh "linh hồn đi tìm trải nghiệm", nên lá xuôi được hiểu là lời mời thử, sống trọn cái mới mà bớt lo trước những rủi ro chưa xảy ra.

Dấu hiệu dễ thấy khi lá xuôi đến: bạn thấy hứng thú thật sự với một hướng đi mới dù kế hoạch chưa hoàn hảo, như chuyển sang một nghề chưa từng làm, dọn vào Sài Gòn lập nghiệp, hay lần đầu đi du lịch một mình. Lá xuôi không bảo bạn nhắm mắt nhảy; nó bảo bạn đã đủ nhẹ để bước, miễn là vẫn nhìn thấy mép vực.

Ý nghĩa lá The Fool ngược

Lá The Fool ngược không phải điềm xấu. Lá cho thấy cái khởi đầu đang lệch nhịp, thường theo một trong hai chiều:

• Lao vào quá vội: bạn quyết nhanh vì đang hào hứng, bỏ qua những chuẩn bị tối thiểu về tiền, giấy tờ hay người liên quan. Dấu hiệu: bạn vội gật đầu tham gia một dự án hay mua một khoá học đắt tiền, rồi sớm nhận ra mình chưa đủ sức theo.
• Đứng mãi ở mép vực: bạn rất muốn đổi nhưng cứ chờ cho "đủ chắc". Dấu hiệu: kế hoạch viết mãi trên giấy, hỏi ý kiến khắp nơi, mà bước đầu tiên thì chưa bao giờ làm.

Nghĩa ngược Waite ghi gồm lơ là, thờ ơ, bất cẩn, hư danh, nên chiều thứ hai không chỉ là sợ, mà còn là để mặc cho mọi thứ trôi qua. Dù ở chiều nào, lá ngược cũng gợi ý dừng lại một nhịp để nhìn lại chỗ mình đang đứng.

Tự hỏi: Mình đang thiếu chuẩn bị thật, hay đang lấy lý do để khỏi phải bắt đầu?

Vì sao The Fool mang số 0?

Vì lá này vốn đứng ngoài thứ tự. Trong lịch sử, người ta từng xem nó vừa là lá thấp nhất vừa là lá cao nhất của dãy lá chủ bài.

Ở các bộ bài trước bản Waite–Smith, The Fool gần như luôn không đánh số. Chỉ vài bộ cũ ghi số 0, như bộ Sola Busca thế kỷ 15, còn các bộ bài Bỉ thế kỷ 18 lại ghi XXII, tức xếp xuống cuối.

Court de Gébelin đặt lá lên đầu cả dãy, như số không có trước mọi phép đếm, và Waite nhận xét cách xếp ấy đơn giản mà hợp hơn. Bản thân Waite đánh số 0 trên lá của mình, nhưng trong sách lại bàn về The Fool ngay giữa lá 20 (Judgement) và lá 21 (The World, Thế Giới). Chính ông cũng viết rằng thứ tự thật của các lá chưa bao giờ được biết rõ.

Nhiều hệ giải bài xem The Fool như nhân vật chính, còn các lá Ẩn chính là chặng đường người ấy đi qua. Con đường này được gọi là "Hành trình của Kẻ Khờ" (Fool's Journey), cách người mới học Tarot hay dùng để nhớ 22 lá. Đi từ số 0 tới The World số 21, nhiều người hình dung một vòng khép lại để rồi một vòng mới bắt đầu.

Vì vậy lá số 0 vừa là lúc bắt đầu, vừa nằm sát chỗ một vòng sắp khép.

Hình ảnh trên lá The Fool nói gì?

Các bộ bài sớm nhất thường vẽ The Fool là người ăn xin hay kẻ lang thang áo rách; bản Marseille còn có một con vật đuổi theo làm rách quần anh ta. Bản Rider–Waite thì khác hẳn: một người trẻ mặc áo đẹp, bước chân nhẹ, đứng bên mép vực.

• Mép vực và núi cao: nhân vật dừng ở mép vực giữa những đỉnh núi cao, mắt nhìn ra khoảng trời xa chứ không nhìn xuống. Chi tiết này thường được hiểu là hai mặt của việc mạo hiểm: tự do khi nhìn về phía trước, và cú trượt chân nếu quên nhìn dưới đất.
• Bông hồng trắng: một tay cầm bông hồng; bông hồng trắng thường được hiểu là sự trong lành, không bị ham muốn tầm thường kéo đi.
• Cây gậy và chiếc túi thêu: tay kia cầm cây gậy, treo chiếc túi thêu qua vai. Túi nhỏ thường được hiểu là vốn hiểu biết chưa mở ra, sẽ dùng dần trên đường đi.
• Con chó: con chó vẫn đang nhảy lên bên chân. Ở bản Marseille con vật đuổi người lang thang; ở bản Waite nó thành bạn đồng hành, thường được hiểu là bản năng nhắc nhở về mép vực ngay phía trước. Waite viết mép vực "không có gì đáng sợ", như thể có thiên thần chờ đỡ nếu người ấy nhảy.
• Mặt trời phía sau: mặt trời chiếu từ sau lưng. Waite viết mặt trời ấy biết người ấy từ đâu tới, đi đâu, và sẽ quay về bằng một con đường khác.

Bức tranh giữ đủ cả hai mặt: hăng hái bước tới, và một lời nhắc nhẹ về mặt đất dưới chân.

The Fool trong tình yêu

Trong chuyện tình cảm, lá mang không khí tươi mới, tự do, ít bị những tổn thương cũ níu lại.

Khi bạn đang một mình

Lá xuôi gợi ý bạn đang sẵn sàng mở lòng mà không mang theo nỗi sợ từ lần đổ vỡ trước. Dấu hiệu: bạn thấy vui khi gặp người mới, nhận lời một buổi cà phê mà không đặt nặng chuyện "có đi tới đâu không".

Việc nên làm: giữ sự tự nhiên, nhận lời gặp nếu bạn thấy thoải mái.

Khi hai người mới quen

Lá xuôi là giai đoạn tìm hiểu đầy hào hứng, hai người tò mò về nhau thật lòng, không cố tỏ ra hoàn hảo. Dấu hiệu: những tin nhắn ngẫu hứng, những buổi hẹn không lên kế hoạch mà vẫn nhiều tiếng cười.

Việc nên làm: tận hưởng lúc này, chưa vội bắt nhau hứa hẹn chuyện lâu dài.

Khi bạn đang yêu

Trong một mối quan hệ đã gắn bó, lá xuôi gợi ý mang một điều mới vào chuyện hai người. Dấu hiệu: hai bạn bỗng có hứng làm cùng nhau một việc chưa từng làm.

Việc nên làm: thử một chuyến đi ngẫu hứng, học chung một thứ, hoặc đổi cách hai người hay dành thời gian cho nhau.

Khi The Fool ra ngược trong chuyện tình cảm, lá gợi ý có chút chông chênh. Một người có thể đang lao vào quá nhanh khi chưa hiểu đối phương, hoặc ngược lại, quá sợ bị ràng buộc nên luôn giữ khoảng cách và né nói chuyện nghiêm túc về tương lai.

Tự hỏi: Mình đang mở lòng trải nghiệm, hay đang dùng chữ "tự do" để né trách nhiệm với người kia?

The Fool trong công việc, tiền bạc và học tập

Công việc: lá xuôi hợp với việc bắt đầu một dự án, đổi môi trường làm việc, hay nghỉ việc văn phòng để làm riêng; bạn có sự hăng hái của người mới. Lá ngược thì một là nghỉ việc ngẫu hứng khi chưa có khoản dự phòng, hai là chần chừ mãi không nộp hồ sơ vào vị trí mình muốn chỉ vì thiếu một tiêu chí nhỏ.

Việc nên làm: tính xem mình cần bao nhiêu tháng chi tiêu dự phòng rồi mới nộp đơn nghỉ.

Tiền bạc: Ví dụ minh hoạ: bạn vừa có khoản tiết kiệm đầu tiên và muốn đem thử vào một việc gì đó. Lá xuôi khuyến khích thử, nhưng thử nhỏ, với số tiền mất đi bạn vẫn ngủ ngon. Lá ngược nhắc về chi tiêu bốc đồng hoặc bỏ tiền vào thứ mình chưa tìm hiểu kỹ. Việc nên làm: giữ riêng một khoản dự phòng, phần còn lại mới đem thử.

Học tập: lá xuôi là tinh thần của tờ giấy trắng, rất hợp khi bạn đăng ký một môn hay một ngành chưa biết gì. Lá ngược thì dễ nản ngay ở những buổi đầu khó, hoặc đăng ký nhiều khoá cùng lúc rồi bỏ dở. Việc nên làm: chọn một thứ, học đủ một tháng rồi mới quyết có học tiếp hay không.

Rút được lá The Fool nên bước hay nên chờ?

Lá không quyết thay bạn. Trước khi bước, bạn thử tự hỏi ba câu:

1. Những thứ cơ bản nhất đã chuẩn bị chưa? Có rồi thì nghiêng về bước; chưa thì chuẩn bị thêm một chút.
2. Mình muốn bước vì tò mò thật, hay vì muốn chạy khỏi chỗ đang đứng? Tò mò thật là tín hiệu tốt; chạy trốn thì nên dừng lại nghĩ thêm.
3. Nếu không như ý, mình có chịu được không? Chịu được thì lá xuôi đang ủng hộ bạn.

Nếu bạn chỉ cần một chữ, The Fool nghiêng về Có, kiểu "có, cứ thử"; ra ngược thì vẫn là Có nhưng kèm điều kiện: chuẩn bị xong đã. Muốn hỏi một câu và nhận câu trả lời gọn như vậy, bạn dùng bói Tarot có hoặc không.

Còn nếu chuyện của bạn có nhiều ngả (bước hay chờ, bước theo hướng nào), kể nó ra ở trang bói bài Tarot online rồi rút 1 hoặc 3 lá để xem The Fool đứng cạnh những lá nào.

Người thích bắt đầu ngày bằng một lá bài có thể ghé Thông điệp hôm nay. Những cách xem khác, từ thần số học tới Kinh Dịch, nằm ở trang bói hàng ngày.

Câu hỏi thường gặp về lá The Fool

The Fool là lá tốt hay xấu?

Không hẳn tốt, không hẳn xấu. Waite ghi cho lá những nghĩa khá nặng (điên rồ, phung phí; ngược là lơ là, thờ ơ), còn cách đọc ngày nay nghiêng về khởi đầu mới. Xuôi là lời mời thử; ngược là lời nhắc chuẩn bị hoặc thôi chần chừ.

The Fool có phải lá Joker không?

Có thể The Fool là tiền thân của lá Joker, nhưng nhiều khả năng Joker ra đời riêng vào thập niên 1850 cho trò chơi bài Euchre. Trong các trò chơi bài Tarot ở Ý và Pháp, The Fool có vai trò riêng gọi là "the Excuse": đánh ra để khỏi phải theo chất hay khỏi phải đánh chủ bài.

Nên gọi là Kẻ Khờ, Chàng Khờ hay Gã Khờ?

Cả ba đều là một lá The Fool, khác nhau do mỗi người dịch một kiểu. Trên Boihangngay.com, lá được gọi là Kẻ Khờ.